365 days of summer

In deze post ga ik veel dingen bespreken, zelfs de Japanse toiletten – ja, het is fascinerend, je zult zien – de vriendelijkheid van de Japanners, de betoverende eilanden Okinawa en Kyushu, en natuurlijk ook hoe we ons echt voelen hier in Japan. Maar ik bewaar het beste voor het einde, dus niet vals spelen en meteen naar de conclusie gaan kijken! Eerst maken we namelijk een kleine omweg door de geschiedenis, geografie en een vleugje sociologie. Ja, om Japan te begrijpen, moet je eerst de diepten ervan doorgronden. Mijn Japanse vrienden, vergeef alvast de hiaten in mijn verhaal: dit is slechts het perspectief van een gaijin, een buitenlander met een vrij fragmentarisch begrip van jullie land.

Meer dan twee eeuwen lang, van 1639 tot 1853, leefde Japan in bijna totale isolatie, en sloot het zijn deuren voor de rest van de wereld om zijn cultuur te bewaren en de aanwezigheid van Europeanen te vermijden (een goede keuze gezien wat Europeanen deden met hun kolonies). Deze 214-jarige isolatie heeft paradoxaal genoeg geholpen om een unieke nationale identiteit te vormen, diep geworteld in millenniaoude tradities.

Geografisch gezien is Japan een bergachtig archipel van 377.000 km² met 125 miljoen inwoners die als sardines op elkaar gepakt zitten. Stel je voor: het is bijna twee keer kleiner dan Frankrijk, maar met twee keer zoveel mensen. En om het nog ingewikkelder te maken, bestaat 70% van het land uit bergen, heuvels en vulkanen… Kortom, elke vierkante centimeter bewoonbare grond is van onschatbare waarde. Als gevolg daarvan zijn de steden overvol, Tokio barst uit zijn voegen met zijn 37 miljoen inwoners (de uitgebreide metropool). De Japanners zitten letterlijk op elkaar gepakt, met bijna 90% van de bevolking die in stedelijke gebieden woont.

Maar let op, dit hels plaatsgebrek zou wel eens een herinnering kunnen worden, want Japan verkeert in het midden van een demografische crisis. De bevolking smelt als sneeuw voor de zon. Alle 47 prefecturen van het land zagen hun bevolking in 2023 afnemen! Koppels krijgen zeer weinig kinderen, slechts 1,4 per vrouw, en ze nemen ook meer hun tijd. Er is ook een echt probleem met gendergelijkheid in Japan. Dat staat op de agenda voor de volgende post 😉. Experts voorspellen dat Japan 1/6 van zijn bevolking (20 miljoen zielen) zou kunnen/moeten verliezen in 25 jaar.

Als alle landen hetzelfde zouden doen, zouden we binnen een kwart eeuw 1,6 miljard mensen minder op aarde hebben!

Ondanks deze uitdagende omstandigheden heeft Japan iets in zijn bloed: een onverzettelijke veerkracht, gesmeed door eeuwen van geschiedenis. Na verwoest te zijn door de Tweede Wereldoorlog, is het land uit de as herrezen als een hightech feniks, een wereldmacht geworden terwijl het zijn culturele ziel heeft behouden.

Het is deze dualiteit tussen traditie en innovatie, waar moderniteit en eeuwenoude tradities naast elkaar bestaan, tussen verleden en toekomst – een treffend contrast tussen wolkenkrabbers en oude tempels – die Japan zo fascinerend, zo uniek maakt, zo anders dan alles wat we in onze eerdere reizen hebben meegemaakt!

Week 1: De Okinawa Eilanden

Meer dan 2.000 km van Tokio (een vlucht van 3,5 uur, even ver als van Brussel naar Athene of Casablanca), strekken de Okinawa-eilanden zich lang uit in de Oost-Chinese Zee. Sluit je ogen en laat je meevoeren: het turquoise blauw van de oceaan, het smaragdgroen van weelderige vegetatie… Nee, je bent niet in Bali of Thailand, maar wel in Japan.

We hadden Okinawa gekozen voor een week ontspanning in de zon en om een Japan te ontdekken dat heel anders is dan Tokio, Osaka of Kyoto. En het was geslaagd! We verkenden twee eilanden: eerst Okinawa zelf, de hoofdstad van de archipel en zijn economische hart, en daarna Ishigaki, een afgelegen eiland in het midden van de oceaan, op slechts een zucht van Taiwan.

Okinawa, de naam zegt je misschien iets. Hier vond een van de bloedigste veldslagen van de Stille Oceaan plaats tussen april en juni 1945. 250.000 doden in 3 maanden. Beangstigende cijfers. Het bezoek aan het memorial was behoorlijk traumatisch voor Nola, met enkele vrij grafische beelden en een ervaring in een grot die je het leven van de Japanners deed herbeleven met het oorverdovende geluid van nabijgelegen bombardementen.

Voor de rest hebben we de tijd genomen om te bekomen van de jetlag, het op een na grootste aquarium ter wereld bezocht, verdwaald in parken die zowel bizar als fascinerend waren (ja, er is een park gewijd aan ananassen, en iedereen vond het geweldig), en vooral, de subtiele kunst van luieren beoefend. We hebben de auto genomen, langs de kust gereden, hier en daar gestopt om te genieten van postkaartwaardige plekken.

Week 2: Kyushu Eiland

Kyushu is een eiland ja, maar zoveel meer dan een klein stukje verloren zeewater. Het is het meest zuidelijke van de vier grote Japanse eilanden, met een oppervlakte van ongeveer 35.000 km², bijna zo groot als België, en een bevolking van 14 miljoen inwoners.

We hebben het eiland grondig verkend met onze trouwe Toyota (what else?), en twee nachten op elke stop doorgebracht om elke regio te kunnen waarderen. Een van deze stops was Nagasaki, de stad die triest beroemd is omdat het getroffen werd door de tweede atoombom in 1945, en die heeft diep indruk op ons gemaakt met zijn aangrijpende musea, de vulkanische regio van centraal Kyushu, en de shrines (dit zijn de Shinto-gebedsplaatsen—de inheemse religie van Japan).

We waren ook helemaal weg van de “onsen”, deze Japanse openbare baden die elke duik omtoveren in een mystieke ervaring. We hebben 5-6 uur doorgebracht in Kurokawa Onsen, van bad naar bad hoppend, vaak als onderdeel van luxe hotels, elk met een specifiek weldadig effect voor de huid en de gezondheid. Deze plaatsen ademen sereniteit uit… nou ja, iets minder met Matteo in de buurt, geef ik toe, maar hij deed zijn best 😉. En dat alles met een gezinspas voor €20, een echt koopje voor een reis naar het Land van de Rijzende Zon!

Een week ver, heel ver van de toeristische paden… Geen westerling in zicht, alleen dat geweldige gevoel van alleen te zijn op de wereld. Wat een verschil met Kyoto, waar je je soms afvraagt of je er bent voor toerisme of voor de selfie-oorlog.

Een Plezier om bij de Japanners te Zijn

De Japanners zijn heerlijke mensen, met een zeldzame vriendelijkheid, maar nooit opdringerig. Ze blijven altijd op de achtergrond, maar zijn klaar om te helpen bij de minste behoefte.

Een paar dingen hebben ons bijzonder getroffen:

1. Hun Stijl: De Japanners hebben een gevoel voor chic dat rechtstreeks uit een modemagazine lijkt te komen. Soms vraag je je af of ze zich voorbereiden op een modeshow, zelfs als ze gewoon brood gaan kopen.
2. De Bijna Bovennatuurlijke Rust: Stel je een shinkansen (hoge snelheidstrein) voor met 100 mensen, en je hoort absoluut geen geluid! We moesten onze kinderen constant vragen om te fluisteren, en ondanks hun heroïsche pogingen waren zij de enigen die deze heilige stilte verstoorden. Je zou bijna denken dat de trein is ontworpen voor meditatie onderweg.
3. Het Gevoel van Veiligheid: Ik zal hier niet eens veel over zeggen; het is zo perfect dat het bijna saai is!
4. De Beroemde Japanse Toiletten: Er is al veel geschreven over Japanse toiletten. Ondanks alles dat we weten, blijven ze magisch. De liftmuziek om geluiden te verbergen, de luchtverfrisser om geuren te verdoezelen, maar vooral het toilet, dat, laten we eerlijk zijn, meer functies heeft dan een smartphone van de nieuwste generatie: verwarmd zitvlak, achterjetsproei, bidetsproei, jet stream regeling… Zo complex dat Matteo weigert naar het toilet te gaan uit angst voor een verrassingsstraal of omdat hij die bril haat die, om een onbekende reden, heeft besloten om gloeiend heet te zijn terwijl het al 35 graden buiten is. Onze Matteo geeft nog steeds de voorkeur aan de rustieke Europese toiletten… hij weet hoe hij ze moet gebruiken, in tegenstelling tot de Japanse die een handleiding nodig hebben.

Reizen in Japan is een waar genoegen. Het is waar dat Google Translate ons soms uit de brand helpt om de menu’s te begrijpen en te vermijden dat we vreemde dingen bestellen 😉. Maar vergis je niet, Japan heeft ook zijn kleine eigenaardigheden die ik je in de volgende post zal vertellen. Blijf op de hoogte!

En hoe gaat het nu echt met jullie?

Wel, zoals beloofd aan het begin, kan ik je niet laten gaan zonder te vertellen hoe we ons echt voelen. We voelen ons goed, zelfs heel goed, bedankt voor de vraag. Na 2 weken beginnen we eindelijk te “settelen” in de reis. Alles wat ons bezig hield in België vervaagt, we vertragen, we ademen. Maar ik ga niet liegen: we hebben nog niet het nirwana bereikt dat reizigers die lang onderweg zijn zo goed kennen.

Voor nu zitten we in vakantiemodus. We genieten. We komen dichterbij elkaar, ontdekken onszelf, ook al begrijpen de kinderen misschien nog niet helemaal wat reizen voor een jaar betekent. Eerlijk gezegd weet ik niet of Suzanne en ik het veel beter begrijpen 😉.

Dus wat staat er op de planning, vraag je je af? Japan is verre van een homogeen blok. De grootte en klimaten hebben een mozaïek van levens en landschappen gevormd die veranderen met elke kilometer. En dat is precies wat we de komende dagen zullen verkennen: Osaka, Kyoto—de stad van duizend tempels—en de Japanse Alpen, deze bergen waar traditie en moderniteit elkaar aanraken zonder ooit echt te raken.

Ik hoop dat deze post je iets heeft bijgebracht. Laat je reacties, je vragen achter; we hebben niets liever!

We sturen jullie allemaal veel knuffels !